Ontdek hoe je eenvoudig een veilig wachtwoord kiest en deze perfect onthoudt volgens de methode van geheugentrainer Frans Duijts.

Wat is het geheim van veilige makkelijk te onthouden wachtwoorden en pincodes?
Dat is een vraag die mijn cursisten me vaak stellen bij de geheugentraining.

De deelnemers werken bijvoorbeeld op kantoor.
Elke maand moeten ze weer een nieuw wachtwoord kiezen.
Vroeger kozen ze een simpel wachtwoord, maar dat accepteert het systeem niet meer.

Het wachtwoord moet tegenwoordig een stuk veiliger (complexer) zijn:

  • Het moet bestaan uit hoofd- en kleine letters;
  • Minimaal 8 tekens lang zijn;
  • Het moet zowel cijfers als symbolen bevatten.

Opschrijven is een voor de hand liggende oplossing.
Echter dit is natuurlijk zo onveilig als het maar kan.

Het is alsof je de sleuter van je huis naast de voordeur legt.
Of je pincode bij je pasje bewaard.

Loop door een willekeurig kantoor en kijk eens onder de toetsenborden.
Je vindt dan al snel een aantal wachtwoorden.

Het vergeten van je code is één ding.
Maar vaak verwarren mensen hun wachtwoorden of pincodes ook.
Welke pincode hoorde nu ook alweer bij welk pasje?

Hoe kies je dan een veilig wachtwoord of code?
En hoe kun je jouw wachtwoord of pincode makkelijk onthouden?

Het bedenken en onthouden van veilige codes hoeft helemaal niet moeilijk te zijn.
Met mijn methode is het zelfs kinderlijk eenvoudig.
Zelfs voor de code van je router zodat je deze makkelijk met gasten kunt delen.

Daarom:

Na afloop van dit artikel weet je precies hoe je zelf een veilig wachtwoord kiest.
Ook ontdek je hoe je alle wachtwoorden en codes uit het hoofd onthoudt.

 

Het dilemma van een veilige code

Een veilig wachtwoord is een code welke moeilijk te kraken is.
Daarom moet het zoveel verschillende tekens bevatten.

Wachtwoorden kan men kraken met brute kracht.
Gewoon door alle combinaties langs te gaan.

Des te langer je wachtwoord, des te meer tijd het kost om deze te kraken.

Veel hackprogramma’s proberen wel zo’n 3 miljoen combinaties per seconde.
Bij een wachtwoord van 6 tekens kost het dan 68 uur om de code te kraken.
Echter bij 7 karakters kost het ineens 269 dagen.

Een lang complext wachtwoord is dus ideaal voor de veiligheid.
Dit is een wachtwoord met hoofd- en kleine letters, cijfers en symbolen.

Maar dit is natuurlijk ook lastiger te onthouden.
Helemaal wanneer je het maandelijks moet wijzigen en onthouden.

Daarom gaan we met twee belangrijke onderdelen aan de slag:

  1. Het kiezen van een veilig wachtwoord;
  2. Het onthouden van je wachtwoorden, pincodes en toegangscodes.

 

Zo kies je een veilige code en / of wachtwoord

Hoe weet je nu of je wachtwoord, pincode of toegangscode veilig genoeg is?
Het korte antwoord: des te complexer en langer de code is, des te veiliger is deze.

Het lange antwoord: per soort (pinpas / computer / etc) heb je bepaalde opties om een code te kiezen.
Je kunt hiervoor externe tools gebruiken of de codes zelf bedenken.

 

Zo kies je een veilige pincode

Niet bij elke bank kun je je eigen pincode kiezen.
Echter indien jij je eigen pincode mocht kiezen dan is de kans groot dat je code begint met ’19’ of ’20’.

Veel mensen kiezen immers hun geboortedatum.
Ofwel het hele jaar of de maanden.
Lekker makkelijk voor dieven en skimmers.

Wil je een veilige pincode?
Kies dan geen pincode die verwijst naar dagen, maanden of jaren.
Vermijdt de getallen 01 t/m 31 als start van je pincode.

Bij voorkeur start je vanaf het getal 32.
Een goede pincode is dan bijvoorbeeld ’3974’.

 

Zo kies je een veilige toegangscode

Een toegangscode kan bestaan uit een serie getallen, letters of zelfs een combinatie.
Omdat een toegangscode vaak langer is dan een pincode is deze vaak ook veiliger.

Heb je de keuze tussen getallen en / of letters?
Kies je toegangscode dan met zoveel mogelijk letters.

De reden is heel eenvoudig:

Kies je een cijfer op een plek in de code?
Dan heb je de keuze uit de cijfers 0 t/m 9.
Oftewel maximaal 10 opties.

Kies je echter een letter in plaats van een cijfers.
Dan heb je de keuze uit de letters A t/m Z.
Oftewel ineens heb je 26 opties.

Stel je kunt nog kiezen uit kleine- of hoofdletters.
Dan is het aantal opties nog groter.
Wissel hoofd- en kleine letters dan af.

 

Zo kies je een veilige code voor je telefoon

Standaard staan de meeste telefoons ingesteld op een code van 4 cijfers.
Je hebt dan dezelfde veiligheid als bij een pincode.

Bij vrijwel elk merk kun je de instellingen veranderen.
Je kunt ervoor kiezen in te loggen met een complexere code.
Oftewel een combinatie van willekeurige leestekens en symbolen.

Je kunt bij android telefoons ook kiezen voor een ’swipe-beweging’.
Dit is een vingerbeweging op het scherm.

De veiligste optie is te kiezen voor een complexe code.
Met name de symbolen zijn lastig te raden.

Maar:

Een nadeel hiervan is de tijd die het kost om in te loggen op je telefoon.
Daarom geef ik mensen de tip om voor je mobiel een eenvoudige code te kiezen.

Echter:

Zet de optie aan dat je telefoon zichzelf wist nadat een aantal maal de verkeerde code gekozen is.

Dus:

Kies een code van minimaal 6 willekeurige letters en / of symbolen.
Zet ‘automatisch wissen bij meerdere malen een verkeerd wachtwoord’ aan.

 

Zo kies je een veilig wachtwoord

Er zijn wachtwoorden nodig van tal van zaken.
Ik richt me hier op 3 van de meest voorkomende situaties:

  1. Wachtwoorden voor websites;
  2. Wachtwoord voor je computer op het werk;
  3. Wachtwoord voor je mailbox.

De meeste wachtwoorden moeten al voldoen aan een aantal eisen.
Zowel voor de computer op het werk als online diensten:

  • Veelal moet een wachtwoord bestaan uit 6 tot 8 leestekens;
  • Het moet een hoofd- en kleine letter bevatten;
  • Het moet een cijfer en / of symbool bevatten.

Het is natuurlijk erg irritant wanneer je een veilig wachtwoord kiest en het blijkt dat je een bepaald symbool niet mag gebruiken.
Dat komt de veiligheid niet ten goede.

Ook heb ik het meegemaakt dat m’n wachtwoord te lang was voor het systeem.
Ik moest dus een korter wachtwoord kiezen.

Ook hier geldt:

  • Houd het wachtwoord zo willekeurig mogelijk;
  • Gebruik zoveel mogelijk letters en symbolen;
  • Wissel hoofd- en kleine letters af;
  • Maak het wachtwoord zo lang mogelijk.

 

1. Makkelijk en snel wachtwoorden kiezen voor websites

Veel mensen gebruiken 1 wachtwoord voor verschillende websites.
Het wachtwoord zelf is dan misschien heel veilig.
Je loopt nog steeds veel risico’s.

Krijgt een hacker je wachtwoord te pakken.
Dan heeft hij direct toegang tot alle sites waar je deze gebruikt hebt.

Het beste is natuurlijk om voor elke site een zo complex mogelijk wachtwoord te kiezen.
Dit is voor veel mensen niet te doen.
Het bedenken en onthouden is dan te lastig.

Daarom geef ik je de volgende tip:

Kies een basis veilig wachtwoord dat je per site kunt aanpassen.
Bijvoorbeeld: het basis wachtwoord kan zijn X#1wQr
Dit basis wachtwoord pas je vervolgens per site aan.

Je kunt dit doen door bijvoorbeeld de initialen van de site te gebruiken.

Stel je hebt een wachtwoord nodig voor de website van CoolBlue.
Dan voeg je CB toe aan het einde van je willekeurige wachtwoord.
Je wachtwoord voor die site is dan X#1wQrCB

Stel de site is bol.com
Dan voeg je bijvoorbeeld BC toe.
Je wachtwoord is dan X#1wQrBC

Let op:

Dit basis wachtwoord heeft het symbool ‘#’ en dat accepteert niet elke site.
Kies een stuk of 4 veilige basis wachtwoorden:

  • Twee basis wachtwoorden zonder symbolen;
  • Twee basis wachtwoorden met symbolen.

Deze basis wachtwoorden gebruik je dan voor verschillende soorten websites:

  • Bijvoorbeeld een basis wachtwoord voor je bankzaken;
  • Een ander basis wachtwoord voor je social media;
  • Een basis wachtwoord voor online aankopen;
  • Het laatste basis wachtwoord voor forums, verenigingen, etc.

2. Een wachtwoord kiezen voor je computer

Maak je het weleens mee dat je op het werk komt en wilt inloggen, maar dat je computer de melding geeft dat je een nieuw wachtwoord moet kiezen?

Je wilt aan het werk en zit met je gedachten helemaal niet bij het kiezen van een nieuw wachtwoord.

Hoe kies je dan snel een goed en veilig wachtwoord dat je kunt onthouden zonder het op te schrijven?

Heel eenvoudig:

We laten het wachtwoord voor ons werken.
Heb je een bepaald doel of een goed voornemen?
Simpelweg iets dat je graag wilt bereiken of veranderen.

Heb je weleens gehoord van affirmaties?
Dat is een zin die je herhaald om jezelf aan een doel te herinneren.

Dankzij de herhaling wordt het onderdeel van je en bereik je dat doel veel makkelijker.
Bijvoorbeeld: Ik kies ervoor de dag vrolijk te starten.

Daarom:

Focus iedere maand op een specifiek doel dat je graag wilt bereiken.
Bedenk daar een affirmatie voor.
Deze affirmatie zet je om naar een wachtwoord.

Je slaat nu twee vliegen in één klap:

  • Je hebt een veilig wachtwoord;
  • En je hebt een goede affirmatie voor de komende maand.

Een zin omzetten naar een wachtwoord doe je door de leestekens te vervangen door cijfers en symbolen.

Bijvoorbeeld:

  • De zin ‘Ik kies ervoor de dag vrolijk te starten’;
  • Wordt ‘!kK1€s€rv00r0MddVr0l!1kT€st@rt€n’.

Dit is een gigantische lastig wachtwoord om te kraken.
Ook is het makkelijk te onthouden.

Zorg er wel voor dat je consequent bent in het kiezen van een symbool voor een letter.
Zo heb ik de ‘1’ en de ‘!’ beide gebruikt voor de ‘i’.
Dat is wat lastiger te onthouden.

Moet je wachtwoord korter zijn?
Dan gebruik je de eerste letter van elk woord:

  • De zin ‘Ik kies ervoor de dag vrolijk te starten’;
  • Wordt dan ‘!K€ddVtS’.

3. Een apart wachtwoord voor je mailadres

Het wachtwoord van je email adres is één van je belangrijkste wachtwoorden.
Zorg ervoor dat het wachtwoord van je email adres complex is.
Zorg er tevens voor dat je deze nergens anders voor gebruikt!

Hackers zijn dol op je mailaccount.
Van daaruit hebben ze de controle over vrijwel al je andere diensten en wachtwoorden.

Stel een hacker krijgt toegang tot je mailaccount.
Hij stelt snel een nieuw wachtwoord in zodat jij geen toegang meer hebt.

Dan gaat hij naar bijvoorbeeld Facebook.
Daar klikt de hacker op ‘wachtwoord vergeten’.
Even je emailadres invullen en de hacker ontvangt een link om jouw wachtwoord te veranderen.

Het wachtwoord van je mailaccount moet je nergens anders gebruiken!
Doe je dat wel, dan hoeft een hacker slechts de weg van de minste weerstand te volgen.

Zo makkelijk gaat het:

Je bent bijvoorbeeld lid van een sportclub met een ledensite.
Meestal zijn die sites makkelijk te kraken.
Een hackers krijgt zo snel toegang tot de gekozen wachtwoorden van de leden.

Heb je daar hetzelfde wachtwoord gekozen als van je emailadres?
Dan ben je ineens ongelooflijk kwetsbaar!

 

Online tool: veilige wachtwoorden genereren

Vind je het bedenken van een goed wachtwoord lastig?
Je kunt ook gebruik maken van een random passwoord generator.

LastPass heeft hierbij mijn voorkeur: https://lastpass.com/generatepassword.php
Ook voor het onthouden van je wachtwoorden kun je deze tool gebruiken.

 

Zo onthoud je elk wachtwoord

Heb je weleens meegemaakt dat je een oud pinpasje wilt gebruiken en niet meer op de code kunt komen?

Of dat je niet meer weet welke code ook alweer bij welk pasje hoort?

De hersenen maken gebruik van iets dat we ‘pruning’ noemen.
Dit komt erop neer dat wanneer je een herinnering weinig gebruikt, de hersenen dit ‘opruimen’.

Je hebt het dan wel onthouden.
Ergens in je langetermijngeheugen zit die informatie nog steeds.
Je kan er alleen niet meer op komen.

Dus:

Om ervoor te zorgen dat je jouw gekozen wachtwoorden niet vergeet moet je ze regelmatig herhalen.
Dit is niet altijd even handig en vergt veel discipline.

Je kunt ook voor een systeem kiezen waarmee je het makkelijk terug kunt vinden:

  • Ofwel door het op te schrijven;
  • Of door het digitaal op te slaan;
  • Of door het geheugenvriendelijk te onthouden.

We kijken naar de twee beste methoden: digitaal opslaan en geheugenvriendelijk onthouden.

 

Tools om codes en wachtwoorden op te slaan

Er zijn verschillende programma’s die je kunt gebruiken voor het opslaan van je wachtwoorden.
Ik behandel er twee: je internetbrowser en LastPass.

 

1. Safari, Internet Explorer, Google Chrome en Firefox

Je kunt wachtwoorden in je browser zoals Google Chrome, Firefox en safari opslaan.
De vraag is natuurlijk hoe veilig dit is.

Volgens dit artikel van de Consumentenbond (https://www.consumentenbond.nl/internet-privacy/wachtwoord-onthouden) is alleen de browser Safari een veilige oplossing.
Heb je een iPhone, iPad en een Mac, dan is dit een prima oplossing.

Heb je geen Apple producten of geef je de voorkeur aan een andere browser?
Dan heb je een andere oplossing nodig.
Zo’n oplossing is bijvoorbeeld LastPass.

 

2. LastPass

Er zijn verschillende wachtwoordmanagers zoals Keepass, Roboform en LSN Password Safe.
Mijn persoonlijke favoriet is Lastpass.

In tegenstelling tot veel andere wachtwoordmanagers slaat LastPass alle informatie op in een online virtuele kluis.
De versleuteling is een 256-bit AES-encryptie en dat garandeert de veiligheid.

LastPass werkt met een hoofdwachtwoord waarmee jij toegang tot je kluis verkrijgt.
Je kunt zo altijd bij je wachtwoorden ongeacht welke computer je gebruikt.
Ook via je mobiele telefoon of tablet kun je bij je wachtwoorden.

 

Geheugenvriendelijk elke code en wachtwoord onthouden

Het gebruik van een tool om je wachtwoorden te onthouden is geweldig.
Maar hoe zit het met je pincodes en toegangscodes?

Het makkelijkste zou het zijn wanneer je alle codes en wachtwoorden eenvoudig kunt onthouden.
Laat ik nou eens precies weten hoe je makkelijk beter kunt onthouden.

We kijken even naar twee toepassingen:

  1. Onthouden van je pincode;
  2. Onthouden van je wachtwoorden.

 

1. Pincodes onthouden

De moeilijkheid bij het onthouden van een pincode is dat een cijfer weinig betekenis heeft.
Dit is de hele reden dat mensen juist een jaartal kiezen als pincode.
Dat heeft tenminste nog een betekenis voor je.

We zetten het cijfer om naar een plaatje om het makkelijker te maken voor je hersenen om te onthouden.
We doen dit door bijvoorbeeld te kijken naar de vorm van elk cijfer.

Het cijfer 2 lijkt bijvoorbeeld op een zwaan.
Van het cijfer 4 kun je een zeilbootje maken.
Kantel je de 3, dan krijg je de M van McDonalds.

1 = Pen
2 = Zwaan
3 = M van McDonalds
4 = Zeilboot
5 = Haak
6 = Kers
7 = Boomerang
8 = Zandloper
9 = Ballon aan een touwtje

Je pincode kun je zo makkelijk omzetten naar 4 plaatjes.
Bijvoorbeeld ‘3974’ wordt M van McDonalds + Ballon aan een touwtje + Boomerang + Zeilboot.

Nu bestaat de kans dat je de volgorde van de plaatjes door elkaar haalt.
Daar is een simpele oplossing voor.

We zetten deze plaatjes op een locatie neer.

Want:

De hersenen archiveren graag op basis van locaties.
Als iemand je enthousiast begroet en je weet niet wie het is vragen we ons af ‘waar’ we diegene van kennen.
Als ik aan je vraag wat je gisteren voor lunch op had, dan denk je terug aan waar je was.

Andersom werkt het ook.
Vraag ik aan je waar je was toen je het nieuws kreeg van 9/11, dan is de kans groot dat je dat nog precies weet.

Dus:

We kiezen nu een locatie om de plaatjes op te slaan.
Zelf kies ik de locatie altijd op basis van het onderwerp (dit is onderdeel van mijn MaxaM Methode).
In dit geval is de locatie de bank vanwaar het pasje is.

In gedachten ga ik naar de bank.
Ik loop naar de ingang en bij de ingang staat de M van McDonalds tegen de schuifdeur.

Ik wring me door de deur en loop naar de pinautomaat in de bank.
Aan de pinautomaat hangt een grote ballon aan een touwtje.

Dan ga ik naar de balie met de medewerkers.
De medewerker heeft een boomerang vast en gooit deze naar me.

Tot slot loop ik naar de koffieautomaat die ze sinds kort hebben.
In gedachten staat er bovenop de automaat een maquette van een zeilboot.

Het bovenstaande klinkt misschien wat gek.
Het is echter wel heel goed te onthouden.

Heb je meerdere pasjes van dezelfde bank?
Kies dan voor ieder pasje een ander filiaal zodat je het makkelijk uit elkaar kunt houden.

2. Wachtwoorden onthouden

Kies je jouw wachtwoord op basis van een affirmatie, dan is deze al makkelijk te onthouden.
Daarom ga ik hier even uit van een totaal willekeurige code.

We doen nu precies hetzelfde als met de pincode.
We zetten abstracte tekens om in makkelijk te onthouden plaatjes.

Bijvoorbeeld het basis wachtwoord X#1wQr.

X = een grote X op een schatkaart
# = Tuinhek
1 = Eend (je mag ook een pen gebruiken)
w = Toilet (Wc)
Q = Q uit de James Bond films
r = Grommend hondje (geluid Rrrrrr)

Voor de hoofdletters kies ik grote plaatjes en voor de kleine letters kleine personificaties. Zo is Q erg groot en het grommende hondje klein.

Het enige wat ik nu nog moet doen is het deze code op een locatie zetten.

Stel ik gebruik deze basiscode voor online shops, dan denk ik aan een winkel waar ik graag kom.
Voor het gemak kies ik even een supermarkt.

Ik ga naar de supermarkt en pak een winkelwagentje.
In het winkelwagentje ligt een schatkaart met een grote X erop.

Vervolgens loop ik de winkel in door de klappoortjes.
In plaats van klappoortjes hebben ze een tuinhek neergezet.

Het volgende wat ik zie zijn de winkelmandjes.
In één van de mandjes zit een eend.

Dan loop ik het gangpad in.
Midden in het gangpad hebben ze een klein toilet gezet.

Nu kan ik zelfs het volgende plaatje op het toilet zetten als ik wil.
Dus ik zie Q die veel te groot is voor het toilet erop zitten.

Let wel op dat je de volgorde niet door elkaar haalt wanneer je plaatjes combineert.

Ik loop verder door het gangpad en kom bij de broodafdeling.
Net wanneer ik een brood wil pakken zie ik een klein hondje dat begint te grommen.

Ook dit verhaal is makkelijk te onthouden.
Je kunt dit toepassen voor elke code.

De voor- en nadelen:

Het bedenken van een verhaal en het op deze manier in je hoofd zetten kost tijd.
Dat is een nadeel.

Echter gebruik je enkele basiscodes, dan hoef je maar een paar verhaaltjes te verzinnen.
Vervolgens weet je per website welke twee extra symbolen je achter de basiscode zet.

Het voordeel is dat je het nergens hoeft op te slaan.
De kans dat een hacker je wachtwoord steelt door een online kluis te kraken is dan nihil.
Een ander voordeel is dat je zo je wachtwoorden altijd paraat hebt.

 

Extra tips

Met het schrijven van dit artikel heb ik nog enkele leuke tips bedacht.
Deze wil ik je toch nog even geven.

Wil je toch echt je wachtwoord opschrijven?
Schrijf deze dan op alsof het een telefoonnummer is.

Schrijf de cijfers dan niet achter elkaar, maar om en om.
Dus een cijfer uit je code en dan een willekeurig cijfer.
Bijvoorbeeld: 3974 wordt 06-34947647

Ben je een beetje handig bent met het instellen van je apparaten in huis?
Stel dan een apart wachtwoord in op je router voor je gasten.

Je maakt als het ware een tweede netwerk.
Dit netwerk krijgt een apart wachtwoord.

Via een wifi netwerk kunnen hackers makkelijk toegang krijgen tot jouw apparaten.
Nu heb je voor jouw apparaten een eigen netwerk waar anderen geen toegang toe hebben.

 

Wat is jouw strategie om wachtwoorden te bedenken en te onthouden?

Welke tips of strategies heb je zelf die handig is voor anderen?
Deel het aub in de comments.

Vond je dit artikel waardevol?
Deel het dan aub op social media zodat ook anderen er baat bij hebben.


Frans Duijts
Frans Duijts

Geheugentrainer Frans Duijts. Expert in makkelijk beter onthouden.

Facebook reactie

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.